Na de voorlopige uitspraak van de RvS, waarin een groot deel van onze argumenten niet gehonoreerd werden, gelaste de RvS een nader onderzoek naar de emissie van gevaarlijke stoffen mn BPA, door een onafhankelijk instituut, het STAB (stichting advisering bestuursrechtspraak).

We kregen 2 weken tijd om commentaar te leveren op hun onderzoek. Achter de schermen werkte ons (en deels landelijke) expertiseteam al ruim een week non-stop aan een reactie op het conceptadvies van de STAB.

Klaas bron hierover

De STAB herhaalt nu nog het oude standpunt van het RIVM en Haskoning: de risico’s van wiekerosie (epoxy en BPA) zouden “verwaarloosbaar” zijn. Onze eigen analyses laten echter zien dat dit achterhaald is. Sinds 20 januari 2025 gelden er namelijk vlijmscherpe, nieuwe EU-voedselveiligheidsnormen. De foutmarge tussen wat er van de wieken af slijt en wat er in ons voedsel terecht komt, is door deze nieuwe EU & NL wetgeving microscopisch klein gemaakt.

De flinterdunne marge in beeld:

Uit onze illustratieve scenario berekeningen blijkt dat als slechts 0,00565% (1 op de 18.000ste deel) van de fijnstof-emissie via het gras en de koe in de melk belandt, de melk direct wordt afgekeurd volgens de nieuwe EU-detectielimiet (10 microgram/liter).

Dat wil niet zeggen dat dit in alle gevallen zal optreden, maar scenario’s wijzen op een realistisch risico met grote gevolgen. Door mijn landelijke werk in omwonenden groepen weet ik al dat er melk maar ook drinkwater in NL is die boven de detectiegrens uitkomt. Signalen dat we serieus de ZZS stoffen moeten gaan minimaliseren en aanpakken dus toepassen en verspreiden stoppen als dit tot onaanvaardbaar risico leidt.

Wat wij vragen:

Het RIVM en de STAB lopen achter de feiten aan, net zoals destijds bij PFAS. Wij eisen juridisch dat de overheid stopt met papieren modelberekeningen. Er moeten nu onafhankelijke veldmetingen komen bij de huidige drie turbines en andere windparken in Gelderland (via een Plan-MER). BPA en andere Zeer Zorgwekkende Stoffen (ZZS) horen niet thuis in onze agrarische voedselketen, natuur en woon- en leefomgeving.

Niemand heeft dit illustratieve scenario eerder op deze manier op tafel gelegd.

We houden jullie op de hoogte van de beoordeling door de Raad van State.